Şu an Netflix’te Türkiye dahil birçok ülkede en çok izlenenler arasına girmiş olan Queen's Gambit, Harry Potter ve Love Actually filmlerinde gördüğümüz oyuncuları içeriyor.

The Queen’s Gambit 2020’nin mutlaka izlenmesi gereken dizilerden biri olarak Normal People ve Tiger King ile birlikte yerini sağlamlaştırdı.

Ekim ayında Netflix, dünyanın dört bir yanından seçkin satranç oyuncularıyla rekabet eden, bir yandan uyuşturucu ve alkol bağımlılığıyla savaşan öksüz satranç dâhisinin hikâyesini anlatan Anya Taylor-Joy'un başrolü oynadığı diziyi yayınladı.

Yedi bölümlük dizi büyüleyici ve heyecan verici, aynı zamanda satrancın daha az bilinen dünyasına, 1960'larda kadınların yaşamlarına ve modaya dair fikir veriyor. Yayınlandığı günden bu yana dizinin hayranları, hikâyenin ardındaki ilham kaynağına dair bilgi edinmeye çalışıyor. Queen’s Gambit’in Beth Harmon’ı gerçek biri miydi?

Ne yazık ki bu sorunun cevabı: Hayır, öyle birisi tarihte var olmadı. Ancak profesyonel satranç oyuncusu Dylan Loeb McClain, Beth’in hikâyesinin ünlü satranç dahisi Bobby Fischer'in hikâyesini anımsattığını öne sürüyor. New York Times için yazan satranç oyuncusu şöyle diyor: “Fischer’ın kendisi kadınlara karşı çok önyargılıydı. 1963 tarihli bir röportajında kadın oyuncuların ‘berbat’ olduğunu, bunun ‘çok zeki olmamaları’ndan kaynaklandığını söylemişti. Beth karakterinin akıllara Fischer’ı getirmesi, çok akıllıca ve muazzam bir gönderme.”

Ayrıca dizinin, Fischer'in kariyerinin zirvesine denk gelen 1958-1968 arası 10 yıllık bir dönemi kapsadığını da not ediyor (14 yaşında, 1957'de ABD şampiyonluğunu kazandı). "Beth, 1967 ABD şampiyonasını kazandı. Bu, Fischer'in sekizinci ve son Amerikan unvanını kazandığı yıldı, "diye yazıyor ve ekliyor: “Onu evlat edinen annesi Mexico City'de öldükten sonra, onlu yaşlarının sonlarında olan Beth kendini yalnız yaşarken bulur. Fischer'in ablası Joan evlenip taşındıktan kısa bir süre sonra annesi Regina tıp okumak için evi terk etti. Böylece 16 yaşındayken Fischer kendi başına yaşamaya başladı." Fischer da Harmon da Rusça öğreniyor, en kaliteli kıyafetlerle görüntüleniyor ve her ikisi de beyaz taşlarla oynarken ve Sicilya Savunması ile yüzleşirken Fischer-Sozin Saldırısı’nı oynuyor. Buna ek olarak, Harmon'ın dizide oynadığı oyunlar, Letonya ve Paris'te yapılan gerçek yarışmalara dayanmaktadır.

Queen’s Gambit romandan filme nasıl uyarlandı?

Dizi, Walter Tevis'in 1983 tarihli aynı adlı romanına dayanıyor, ancak roman o kadar ünlenemedi. 1983'te New York Times’ın yaptığı bir röportajda Tevis, başkarakterinin hikâyesini yaratırken kendi hayatından ilham aldığını söyledi. “Önce kız kardeşim ve mahallemdeki çocuklarla satranç oynamaya başladım.” Bağımlılıkla ilgili ise, “Gençken, romatizmal kalp teşhisi kondu ve hastanede ağır ilaç dozları verildi,” yorumunda bulundu.

“Beth hakkında yazmak acı vericiydi – hikâyenin bu kısmını yazarken çok fazla hayal ettim. Ama bir yazar olarak ben merkezci olmamaya dikkat ettim.” Romanın yayımlanmasından bir yıl sonra hayatını kaybeden Tevis, romanını “zeki kadınlara bir övgü” olarak tanımlıyor. “Cesur ve zeki olduğu için Beth'i seviyorum. Geçmişte birçok kadın beyinlerini saklamak zorunda kaldı ama bugün böyle bir durum söz konusu değil," diye açıklamada bulundu.

Bookreporter.com, 1986'da yayınevinin, romanı serileştirmeye karar verdiğini ve haklar için sadece 500 dolar ödediğini bildirdi. “Okurlarımız kitabı çok sevdi, insanlar arkadaşları romanı okusun diye çıktısını alıp etrafa dağıttılar. Ancak kitabın baskısı yapılmıyordu.”

Heath Ledger’in 2008’deki ölümünün ardından Independent, aktörün ölümünden önce romanın bir film uyarlamasını yönetmeye hazırlandığını bildirdi: "Avustralyalı aktör, Oscar adayı aktris Ellen Page ile başrolü paylaşacak ve filmi yönetecekti."

Ledger ve film hakkında konuşan, Allan Scott adı altında yazan ve Queen's Gambit'in haklarını 1992'de alan senarist Allan Shiach, “Harika olduğunu düşünmeme rağmen, kitap daha çok Beth'in iç yolculuğu hakkındaydı. Bunu dramatize etmek zor. Roman, karakterlerden çok satranç hakkındaydı. Projeyi ileriye götürürsem bu iki unsur arasında doğru dengeyi bulmam gerektiğini fark ettim. Senaryonun taslağını kendim yazdım. Daha sonra [Coal Miner's Daughter yönetmeni] Michael Apted devreye girdi. Başka projelere geçtiğinde, [Paris'te Son Tango yönetmeni] Bernardo Bertolucci bunu yapmak istedi. Bunun üzerinde bir yıl çalıştık. Ancak yine işler bozuldu,” dedi. 16 yıl sonra Ledger'ın desteğini aldıktan sonra, ikili komut dosyasını Page'e gönderdi. “Heath, diğer oyuncular için, özellikle oyunculuk arkadaşları listesinden gelen fikirlerle doluydu. 2008'in sonunda bir film yapmayı planlıyorduk.”

Shiach, nihayet romanı Netflix için uyarladı ve 2020 serisinin ortak yaratıcısı ve yapımcısı oldu.

Queen’s Gambit'te hangi oyuncular oynuyor?

Dizide birçok İngiliz oyuncu bulunmakla beraber, kadronun çoğu yıldızlardan oluşuyor. The Witch, Split, The Miniaturist ve Emma'da oynayan Taylor-Joy, Beth’i canlandırıyor. 24 yaşındaki Amerikan-Arjantin-İngiliz yıldız, geçen yıl Peaky Blinders kadrosuna katıldı.

Hiç şüphesiz Thomas Brodie-Sangster'ı Benny Watts rolünde tanıyacaksınız. 30 yaşındaki oyuncu, Game of Thrones, The Maze Runner ve Nowhere Boy'daki karakterleri oynamanın yanı sıra Love Actually'deki rolüyle tanınıyor.

Harry Melling, Harry Beltik'i oynuyor, ama onun yüzünü muhtemelen Harry Potter’ın korkunç kuzeni Dudley Dursley olduğu zamanlardan tanıyacaksınız. Yıllardır küçük rollerde boy gösteren Melling’in, Jolene’i oynayan Moses Ingram’la birlikte Shakespeare’in Macbeth’inin yeni yapımında rol alacağı söylentileri ortada dolanıyor. Diğer yıldızlar arasında kapıcı olarak Bill Camp (Birdman, Jason Bourne, Joker) ve D.L. Townes’u oynayan Jacob Fortune-Lloyd (Wolf Hall ve Star Wars: The Rise Of Skywalker) bulunuyor.

Dizinin IMDB puanı 8.8. Lucy Mangan, Guardian için yazdığı incelemede diziye beş üzerinden dört verdi ve şunları söyledi: "Queen’s Gambit satranca çok da fazla yer vermiyor, ancak piyonları iş başında izlerken çok eğleneceksiniz."

Chessbase.com’a göre, dizinin sinematografisi adeta bir galeriden çıkmış. Dizinin 23 Ekim'de yayınlanmasından bu yana satranca olan ilgi de arttı. Ebay, 10 gün içerisinde satranç takımlarının satışında yüzde 273 artış olduğunu söylüyor.

Dizideki kıyafetlerin yaratıcısı kim?

Diziyi izleyenleri büyüleyen şeyler arasında kıyafetler de yer alıyor. Harmon’ı başta kahverengi önlük elbisesi, beyaz gömlek ve hırkasıyla görüyoruz, ama zaman geçtikçe kıyafetleri birbirinden farklı ve güzel tarzlarda karşımıza çıkıyor. Kareli elbiseler, kot pantolonlar ve desenli hırkalar. Berlinli kostüm tasarımcısı Gabriele Binder, satranç oyuncusunun görünümünün arkasındaki isim. Kıyafetleri tasarlarken 1960’ların modası ve satranç dünyasına daldığını, detaylı bir araştırma sonucu bu elbiselerin ortaya çıktığını söylüyor. “Her zaman bir karakterin içinde olup bitenleri giydikleriyle yansıtmaya çalışırım, bu yüzden Anya’nın kıyafetleri hep satrançla alakalı. Dama desenli kıyafetler aynı zamanda oyunun kendi özelliklerini yansıtıyor: Kazan ya da kaybet. Çiçek deseni aynı mesajı veremezdi,” yorumunda bulundu.

Çeviren ve hazırlayan: Aslı İdil Kaynar

(New York Times, Guardian, Elle)