Rembrandt'dan önce yaşayan Albrecht Dürer ve Leonardo da Vinci gibi birçok önemli sanatçı, otoportrelerini yapmış olsa da Rembrandt sanatı sadece kendi suretini kaydetmenin ötesinde kullanan ve çok sayıda otoportre yapan ilk kişiydi. Hayatı boyunca, yirmilerinden altmış üç yaşına kadar otoportrelerini çizdi. 

Peter Paul Rubens gibi bazı 17. yüzyıl çağdaşları da yaşamı boyunca birkaç otoportre yarattı ancak hiçbiri Rembrandt kadar çok otoportre üretmedi. Peki Rembrandt niçin bu kadar çok otoportre yaptı? Rembrandt için otoportre, sanatçı kimliğini ifade etmenin bir yoluydu. Bu otoportreler, sanatçının otobiyografisi.

Rembrandt Laughing (Rembrandt Gülerken, 1628)

Rembrandt (1606 – 1669) yirmi iki ya da yirmi üç yaşlarındayken yaptığı bu bakır üzerine yağlı boya tablo, sanatçının en eski otoportre ve tronielerinden biridir.

Wide-Eyed Self-Portrait (Şaşırmış Otoportre, 1630)

Bu gravür, Hollandalı sanat tarihçisi Ernst van de Wetering tarafından Studies in Expression olarak adlandırılan beş parçadan biridir. Yapılma hızı ve ayrıntılı ayrıntı eksikliği nedeniyle bir tronieden farklıdır. Bu parçada Rembrandt, geniş gözleri ve hafifçe aralanmış dudaklarıyla doğrudan izleyiciye bakıyor.

Self-Portrait at the Age of 34 (Otuz Dördüncü Yaşının Otoportresi, 1640)

Otoportre, sanatçıyı 1500'lerden kalma lüks bir kostüm içinde tasvir ediyor. Bir kolunu bir çıkıntıya dayayan Rembrandt'ın pozu iki Rönesans resmini hatırlatıyor: Raphael'in Baldassare Castiglione'nin Portresi ve Titian'ın Kapitone Kollu Bir Adam'ı.

Self-Portrait with Beret and Turned-up Collar (Bereli ve Kıvrık Yakalı Otoportre, 1659)

Bu tablonun yapıldığı sırada sanatçı mali sorunlarla mücadele ediyordu. Yaşadığı stresin etkileri, portrenin ciddi atmosferinde, koyu renk seçimlerinde ve özellikle Rembrandt'ın yüzündeki endişeli ifadede görülebilir. Burada da daha önceki portrelerindekine benzer bir poz kullanıyor ve bir kez daha Rönesans ustalarını hatırlatıyor.

Self-Portrait with Two Circles (İki Daireli Otoportre, 1665-1669)

Rembrandt yaşlandıkça, kendi portrelerinin atmosferi daha ciddi bir hâl aldı ve kendisini daha çok yansıtmaya başladı. Bu resim, anlamı belirsizliğini koruyan, çizilmiş iki daireli olağan dışı ve çarpıcı arka planıyla diğer geç dönem otoportrelerinden ayrılıyor. Bir teori, Giotto'nun Papa'nın önünde mükemmel bir daire çizdiği hikâyeye atıfta bulunarak bu dairelerin Rembrandt'ın sanatsal becerisinin sembolü olduğunu söylüyor. Bir diğeri, aynı dönemin Hollanda resimlerinde ortak bir özellik olan eski bir dünya haritasına benzediğini öne sürüyor.

Self-Portrait at the Age of 63 (Altmış Üçüncü Yaşının Otoportresi, 1669)

Bu tablo sanatçının öldüğü yılda çizdiği üç otoportresinden biri. Sanatçıyı, son çalışmasında beklenen aynı ciddiyetle, sert ama kendinden emin bir ifade ve gevşek fırça darbeleriyle tasvir ediyor. Burada ellerini vücudunun önünde kenetlediğini görebiliyoruz; benzerliğini yakalamak için bir ayna kullandığından sıklıkla kaçındığı bir poz.

(My Modern Met)