Macera, alışıldık bir dünyada başlar. Kahramanımız, ona yardım eden yoldaşları ve akıl hocalarının yardımıyla harekete geçer, doğaüstü unsurların bulunduğu bir evrene geçiş yapar. Artık eski kurallar geçerli değildir. Birçok sınavla karşı karşıya gelir, sonunda galip gelecektir. Kendi dünyasına taşıyacağı bir ödülle onurlandırılır.

Joseph Campbell’ın ünlü Kahramanın Yolculuğu konsepti, aynı zamanda George Lucas’ı anlatıyor. Kaliforniya’nın sıradan dünyasında büyüyen Lucas, Flash Gordon dizisi ve Fellini’nin filmlerinden ilham alarak yönetmen olmaya karar verdi. Akıl hocası ve dostu John Plummer onu bu yolda destekledi ve Lucas, USC Sinema Sanatları Okulu’na başladı. Lucas’ın bu süreçte karşılaştığı sınavlar, biriktirdiği deneyimler ve baş ettiği zorlukların sonucunda Star Wars doğdu. Serinin ilk filmi A New Hope’un (1977) çekimleri ve filmin dağıtımı zorlu bir süreç olsa da film, sinema dünyasına çığır açtı ve onu takip eden gişe rekorları kıran filmler (Lucas'ınki dahil) için kuralları yeniden yazdı. Lucas’a tahminlerinin ötesinde para ve ün kazandırdı.

Neredeyse herhangi bir kahramanın yolculuğunda olduğu gibi, Lucas bu noktaya tek başına gelmedi: Arkadaşları (özellikle Steven Spielberg) ona yardım etti ve sanatsal açıdan Akira Kurosawa, Sergio Leone ve John Ford'un filmlerinden güç aldı.

Peki ya kitaplar? Lucas'a neredeyse hayal bile edemeyeceği sanatsal ve profesyonel başarıya giden yolda hangi kitaplar yardımcı oldu?

Lucas’ın şaheserinin birçok romandan direkt aldığı unsurların olduğunu söyleyenlerin sayısı bir hayli fazla. Bunlardan en kolay fark edilenleri, genelde 20. yüzyıl bilimkurgu romanlarından alınmış. Flash Gordon gibi televizyon dizilerinden ilham aldığı bilinse de Lucas, Doc Smith gibi yazarlardan da birçok şey aldı. Smith’in 1937 tarihli romanı Galactic Patrol telepatik güçleri olan bir savaşçının, bir uzay üssünü yok etme hikâyesini anlatıyor ki bu da Star Wars’un birinci filmindeki etkisini görmemiz için yeterli. Tarzan'ın yaratıcısı Edgar Rice Burroughs, Lucas'ın filmlerinin görkemli imgelerine katkıda bulunan bir dizi ucuz bilimkurgu romanı da yazdı.

Isaac Asimov’un romanları, Lucas’ın filmleri için de açık bir ilham kaynağıydı. Örneğin ışın kılıcı kavramı, Asimov’un Lucky Starr (1952-1958) dizisinde kullanılan "kuvvet bıçaklarından" alınmıştır. Ayrıca Star Wars evreni, yine Asimov’un Foundation (1942-1993) dizisiyle bazı benzerlikler taşıyor. Lucas'ın dünyalarının hepsi, sanki gerçekten “uzun zaman öncesine” aitmiş izlenimi yaratıyor, Lucas bu etkiyi dünyanın inşasında kullandığı küçük detaylarla başarıyor.

Star Wars ve Mitoloji

Lucas’ın filmleri birçok bilimkurgu romanından etkilenmiş olsa da sert bilimkurgu hayranları Star Wars’u bu türe dahil etme konusunda sorun yaşıyor. Buradaki asıl neden şu: Star Wars bilim ve teknoloji odaklı gitmektense daha destan ve mitolojiden alınma unsurlarla karşımıza çıkıyor. Bu yüzden zaman zaman Uzay Operası türü altında anılıyor. Halbuki ona Uzay Destanı demek daha doğru olacaktır.

Lucas’ın Joseph Campbell’in The Hero with a Thousand Faces (1949) adlı eserinden büyük ölçüde etkilendiği kanıtlanmıştır. Bu, dünya mitolojilerinde birbirinden bağımsız olarak ortaya çıkan bazı yinelenen motifleri ve mecazları derleyen karşılaştırmalı bir mitoloji çalışmasıdır. Odyssey’den İlyada’ya, Hint mitolojisinden Hesiod’un şiirlerine uzanan geniş yelpazeden yararlanan Lucas’ın filmlerinde kostüm tasarımlarına bakınca hepsinin bir hikâyesi olduğunu görüyoruz. Destan ve folklorun karakter ve olay örgüsü dahil birçok alanda etkisini hissediyoruz.

Diğer İlham Kaynakları

Bahsi geçen bütün eserler dışında Lucas’a ilham vermiş olan daha birçok kaynak var. Örneğin, The Phantom Menace’daki (1999) ikonik pod yarışı, akla Ben Hur’u (1959) getiriyor. Coruscant gezegeni ise Philip K. Dick’in Do Androids Dream of Electric Sheep? kitabına dayanan Blade Runner’ın (1982) dünyasıyla benzerlikler gösteriyor.

Bu tarz benzerliklerin sonu yok. Lucas’ın en sevilen şaheserinin, arkasında muazzam bir edebi tarih olmadan var olmayacağını söylemek yeterli. 

Çeviren: Aslı İdil Kaynar

(Books Tell You Why)