İyi, Kötü, Deli: Antik Roma’nın En İlginç 7 Hükümdarı
30 Aralık 2019 Liste Tarih

İyi, Kötü, Deli: Antik Roma’nın En İlginç 7 Hükümdarı


Twitter'da Paylaş
0

Antik Roma İmparatorluğu İtalya ve Avrupa’nın genelinde, bugün Pantheon ve Hadrian Duvarı gibi yapıların mimari özelliklerinde hâlâ görülebilen etkilere sahip. Bu ünlü imparatorluk yaklaşık beş yüz yıl hüküm sürdü ve Roma'yı tehlikeli bir güce dönüştüren kötü ün salmış imparatorlarıyla tanınıyor. Augustus, Caligula ve Nero gibi isimler popüler kültürde kendilerine yer edindi. Ancak daha az tanınan diğerleri Roma’yı baştan aşağı değiştirdi, bu değişimler iyi ya da kötü olsa da. Bir avuç iyi, birçok kötü ve bir çift tamamen delirmiş imparatorla tanışmak için aşağıya bakabilirsiniz:

1 Augustus (M.Ö. 63-14)

Bu hükümdar, ilk Roma imparatoru olmasıyla tanınır. Gerçek adı Gaius Julius Caesar olan lider, M.Ö. 27’de imparator unvanını kazanınca Augustus ismini aldı. Roma bu dönemde, Julius Caesar’ın ölümünden kaynaklanan büyük zorluklar yaşıyordu. Augustus, Julius Caesar’ın ölümünün intikamını almaya ant içti. Bu, Marc Antony ve Kleopatra ile savaşmak anlamına geliyordu. Genel olarak, Augustus iyi Roma imparatorlarından biri olarak anılır. Julius Caesar'ın ölümü ile imparatorluğu kaosun eşiğinden kurtarıp ekonomik istikrara sahip bir imparatorluk haline getirdi. Augustus, yeni binalar, polis ve itfaiye de dahil olmak üzere birçok reforma imza attı. İç kargaşa çıkmadığından ülke Almanya ve İspanya’yı içine katan topraklar kazanmaya odaklanabildi. Augustus’un liderliğinde iki yüz yıl süren Pax Romana (Roma Barışı) dönemi başladı. 

2 Tiberius (M.Ö. 42-M.S. 37)

Augustus’tan sonra üvey oğlu Tiberius Claudius Nero başa geçti. İmparator olması istenmese de talihsiz ölümler nedeniyle Augustus’un üvey oğlu varis sayıldı. Hükümdar olduğunda elli altı yaşına gelmişti. Tiberius’un karışık bir ünü vardır. Bir general olarak çok başarılıydı Dalmaçya, Pannonia, Raetia ve Almanya'nın bazı bölgelerini ele geçirerek imparatorluğu daha da genişletti. Buna rağmen, Tiberius karanlık, paranoyak bir karaktere sahipti. Yaşlı Plinius eserlerinde ona “insanların en kasvetlisi” diye hitap etti. İşin aslı, Tiberius zalim bir hükümdardı. Senato’da çalışan birçok kişiyi ölüm cezasına çarptırmıştı. Hükümdarlığının sonlarına doğru Capri’deki villasına çekildi ve keyfine göre yaşayarak imparatorluğu ihmal etti.

3 Caligula (M.S. 12-41)  

Caligula herkes tarafından deli kral olarak bilinir. Ancak M.S. 37 yılında imparator olduğunda insanlar onu çok seviyordu. Tahta çıktıktan sonra altı ay boyunca hayırsever bir imparator olduğuna inanılıyor. Ancak para ve güç yüzünden delirmeye başladı. Kafaya taktığı şeylerden biri imparatorluğun gücünü artırmaktı. Böylece kendini lüks harcamalara verip halkını ihmal etti, paranoyası yüzünden aile üyelerini uzaklaştırdı. Ahlaksızlıkla suçlanan Caligula başa çıktıktan beş yıl sonra Praetorian muhafızları tarafından öldürüldü. 

4 Nero (M.S. 37-68)

Nero kötü üne sahip başka bir lider. Ancak tıpkı Caligula gibi Nero da başta iyi bir hükümdarmış gibi gözüküyordu. Henüz çok gençken, M.S. 54 yılında imparatorluk unvanını aldı, bu yüzden annesinin (Julia Agrippina) himayesi altındaydı. Hükümdarlığının ilk beş yılı Roma için gayet istikrarlı bir dönemdi. Scullard’a göre bu, “oğlu vasıtasıyla hüküm süren” Agrippa sayesinde gerçekleşmişti. Her şey Nero’nun, annesinin onu öldürmek istemesinden kuşkulanarak annesini öldürtmesiyle kötüye gitmeye başladı. Bunun sonucunda Nero büyük ölçüde değişti, önceki imparatorlardan bazıları gibi paranoyaya kapıldı ve etrafındaki insanları tek tek idam ettirmeye başladı. Büyük Roma Yangını’nı başlatanın da (“Altın Ev”i inşa etmek için yeterli alana ihtiyacı olan) Nero olduğuna inanılıyor. Ancak Nero Hıristiyanları suçladı ve birçoğu tutuklandı.

5 Vespasian (M.S. 9-79)

Nero’nun ve kaosun hüküm sürdüğü dönemden sonra Vespasian başa geçti. Binicilikle uğraşan bir aileden gelen ilk imparatordu, iyi hükümdarlardan biri sayılıyordu. Nero suikastından sonra barışı geri getirdi. Birçok mimari proje üretti, Yaşlı Plinius ve Tacitus gibi yazarları maaşa bağladı.

6 Trajan (53-117)

İmparator Trajan en büyük Roma imparatorlarından biri olarak kabul edilir. Senato tarafından optimus princeps (en iyi hükümdar) ilan edildi. Roma, hükümdarlığı altında en büyük toprak genişliğine ulaştı ve yaklaşık elli yedi milyonluk bir nüfusa sahipti. Avrupa, Afrika ve Asya'da bir milyon mil kareden fazla yer kapladı.

Trajan İtalya’da doğmayıp aslen İspanyalı olan ilk imparatordu. Kariyerine askeriyede başladı, Roma halkının güven ve saygısını kazandı. Dacia'nın ve Part İmparatorluğu'nun büyük bir kısmının fethine önderlik etti. Ayrıca Trajan Forumu ve Trajan Sütunu gibi iddialı inşaat projeleri geliştirdi.

7 Hadrian (76-138)

Trajan’dan güçlü ve büyümekte olan bir imparatorluğu devralan Hadrian Roma’yı daja fazla genişletmeye odaklanmak yerine işgal edilen yerlerdeki insanları içeren imparatorluğa yatırım yapmayı seçti. Hadrian Duvarı inşa edildi, Yunan mimarisi Hadrian’ın en büyük tutkularındandı. Hadrian, imparatorluğun her bir yanına düzinelerce lüks tapınak ve hamam yapılmasını emretti. En ünlüsü muhtemelen Hadrian'ın, Marcus Agrippa tarafından daha önce yapılan tapınağın yanmasından sonra yeniden inşa ettiği Pantheon'dur.

Çeviren: Aslı İdil Kaynar

(My Modern Met) 


Twitter'da Paylaş
0

YORUMLAR


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR